Oturum Detayları - fbb1dd5f-c6f9-4123-80c1-9fe79d98bd69

13:25:14

Öğrenci

Evet, hazırım öğretmenim. Nasılsınız?

13:25:16

💭 AI Öğretmen

Hemen başlıyoruz

13:25:16

Görsel

13:25:17

AI Öğretmen

Beş duyu organımız göz, kulak, burun, dil ve deridir.

13:25:19

AI Öğretmen

Bir varlığı dokunarak, görerek, duyarak, tadarak ya da koklayarak algılayabiliyorsak bu varlık somut olur.

13:25:20

AI Öğretmen

Somut anlamlı sözcükler, beş duyu organımızdan biriyle hissedebildiğimiz şeyleri anlatır.

13:25:22

AI Öğretmen

Masa, kalem, sıcak, acı, hava gibi sözcükler somut anlamlıdır; onları görebilir, hissedebilir ve bazen de dokunabiliriz.

13:25:22

AI Öğretmen

Ama beş duyu organımızla algılayamadığımız sözcükler soyut anlamlıdır.

13:25:24

AI Öğretmen

Mutluluk, korku, özlem, endişe gibi kelimeler soyuttur; bu duyguları göremeyiz, dokunamayız ya da koklayamayız.

13:25:25

AI Öğretmen

Bazı kelimeler cümledeki yerine göre soyut ya da somut anlamda kullanılabilir.

13:25:27

AI Öğretmen

Ayrıca, bazı somut anlamlı sözcükler “-lık” ekini alınca soyut bir anlam kazanmış olur.

13:25:28

AI Öğretmen

Mesela anne kelimesi somutken, annelik dediğimizde soyut bir kavram olur.

13:25:29

AI Öğretmen

İnsan kelimesi somut bir varlığı anlatırken, insanlık dediğimizde soyut anlam taşır.

13:25:30

AI Öğretmen

Anlattıklarımı anladın mı?

13:25:45

Öğrenci

Anladım

13:25:47

💭 AI Öğretmen

Güzel, devam edelim

13:25:48

Görsel

13:25:49

AI Öğretmen

Aynı türden tüm varlıkları ifade eden kelimelere genel anlamlı sözcükler denir.

13:25:51

AI Öğretmen

Sadece tek bir varlığı, yani özel bir şeyi belirten kelimelere ise özel anlamlı sözcükler adı verilir.

13:25:51

AI Öğretmen

Genel anlamdan özel anlama giderken, kapsanan varlıkların sayısı azalır.

13:25:53

AI Öğretmen

Örneğin, "Bitki", "Ağaç", "Çam", "Kızıl Çam" şeklinde bir sıralama yaparsak, en genel olan "Bitki"dir, en özel olan ise "Kızıl Çam"dır.

13:25:54

AI Öğretmen

Yani yukarıdan aşağıya indikçe, kelimenin kapsadığı varlıklar azalır ve özel hale gelir.

13:25:55

AI Öğretmen

Bir kelime, yer aldığı cümleye göre genel ya da özel anlamda kullanılabilir.

13:25:57

AI Öğretmen

"Günümüzde kullanımı azalan mektup, bir düşünce yazısıdır." cümlesinde "mektup", tüm mektupları kapsayacak şekilde genel anlamda kullanılmıştır.

13:25:59

AI Öğretmen

"Oğlumdan gelen mektubu okuyunca içimi bir sevinç kapladı." cümlesinde ise "mektup" kelimesi, sadece belirli bir mektubu anlattığı için özel anlamlıdır.

13:25:59

AI Öğretmen

Anlattığım kısmı anladın mı?

13:26:40

Öğrenci

Anladım

13:26:43

💭 AI Öğretmen

Güzel, şimdi devam edelim

13:26:43

❓ Soru basic

Sözcükler, bazen söylenişte tekil olsalar da kendi türlerinin tamamını ifade edebilirler. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde “ağaç” sözcüğü genel anlamda kullanılmıştır?

13:27:07

Öğrenci

Hocam şu an gözükmüyor ama.

13:27:08

💭 AI Öğretmen

Bir sakin olalım

13:27:11

AI Öğretmen

Cevabınız doğru değil, çünkü soruda "ağaç" sözcüğünün genel anlamda kullanıldığı cümleyi bulmamız isteniyor.

13:27:13

AI Öğretmen

Genel anlam, bir sözcüğün türünün tamamını ifade ettiği anlamdır. Örneğin "ağaç" dediğimizde sadece tek bir ağacı değil, tüm ağaçları kastettiğimizde genel anlam kullanmış oluruz.

13:27:15

AI Öğretmen

Cümlelere baktığımızda; A, B ve D şıklarındaki "ağaç" sözcüğü belirli, tek bir ağacı anlatıyor, yani özel anlamda kullanılmıştır.

13:27:16

AI Öğretmen

Ancak C şıkkında "Ağaç, beşikten mezara insanın dostudur." ifadesi, tüm ağaçlar için geçerli bir yargı içerdiği için genel anlamdadır.

13:27:19

AI Öğretmen

Bu nedenle doğru cevap C şıkkı olmalıdır. Genel anlamı anlamakta zorlanmak normaldir, önemli olan doğru cümleyi bulmaya çalışmaktır.

13:27:20

AI Öğretmen

Özetle, doğru cevap: "Ağaç, beşikten mezara insanın dostudur." cümlesidir.

13:27:20

AI Öğretmen

Derse devam edelim mi?

13:28:09

Öğrenci

Cevabım C şıkkıdır.

13:28:10

💭 AI Öğretmen

Notunu aldım

13:28:20

Görsel

13:28:22

AI Öğretmen

Nicel anlamlı sözcükler, sayı ile gösterilebilen ya da ölçülebilen şeyleri anlatan kelimelerdir.

13:28:24

AI Öğretmen

Örneğin; uzunluk, ağırlık, hız gibi ölçülebilen şeyleri ifade ederken kullanılan kelimeler nicel anlamlıdır.

13:28:26

AI Öğretmen

Nitel anlamlı sözcükler ise bir şeyin nasıl olduğunu, yani özelliğini anlatan, ölçülemeyen ve sayılamayan kavramları ifade eden kelimelerdir.

13:28:28

AI Öğretmen

Bir sözcük, kullanıldığı cümleye göre nicel ya da nitel anlamlı olabilir, yani bazen sayılabilir anlamda, bazen de özellik belirten anlamda kullanılabilir.

13:28:30

AI Öğretmen

"Üst sokakta birbirine çok yakın evler vardı." cümlesindeki "yakın", evler arasındaki mesafeyi anlatır ve ölçülebilir olduğu için nicel anlamlıdır.

13:28:32

AI Öğretmen

"Onlar çok yakın arkadaşlardı." cümlesindeki "yakın" ise arkadaşlık ilişkisini anlatır, bu ilişki ölçülemez ve nitel anlamlı olur.

13:28:34

AI Öğretmen

"Iyi bir insana benziyor." cümlesinde "iyi", kişinin özelliğini anlatır ve ölçülemez, bu yüzden nitel anlamlıdır.

13:28:35

AI Öğretmen

"İyi para kazanıyor." cümlesindeki "iyi", kazanılan paranın miktarını anlatır ve ölçülebilir, bu yüzden nicel anlamlıdır.

13:28:37

AI Öğretmen

"Derin düşüncelere dalmıştı." örneğinde "derin" kelimesi, düşüncelerin yoğunluğunu ve özelliğini belirtir, ölçülemez, bu yüzden nitel anlamlıdır.

13:28:39

AI Öğretmen

"Suyun derinliği istediği gibi değildi." cümlesindeki "derinlik", ölçülebilir bir özelliktir, bu yüzden nicel anlamlıdır.

13:28:41

AI Öğretmen

"Yüksek makamlarda tanıdığı vardı." cümlesinde "yüksek", makamların prestijini ve değerini anlatır, bu ölçülemez ve nitel anlamlı olur.

13:28:43

AI Öğretmen

"Yüksek bir bina yapmaya karar verdi." cümlesindeki "yüksek", binanın fiziksel olarak boyunu yani ölçülebilir bir özelliği anlattığı için nicel anlamlıdır.

13:28:43

AI Öğretmen

Nicel ve nitel anlamlı sözcükler konusunu anladın mı?

13:28:49

Öğrenci

Bir kelimenin nicel mi yoksa nitel mi olduğunu nasıl kesin olarak belirleriz?

13:28:51

💭 AI Öğretmen

Güzel bir soru

13:28:55

AI Öğretmen

Bir kelimenin nicel mi yoksa nitel mi olduğunu belirlemek için o kelimenin kullanıldığı cümlede ölçülebilir veya sayılabilir bir özellik ifade edip etmediğine bakarız.

13:28:57

AI Öğretmen

Ölçülebilen, sayılabilen özellikleri anlatıyorsa kelime nicel anlamlıdır; ölçülemeyen, sayılamayan, bir şeyin nasıl olduğunu anlatıyorsa nitel anlamlıdır.

13:29:00

AI Öğretmen

Örneğin "yüksek bina" ifadesinde "yüksek" ölçülebilir olduğu için nicel, "yüksek makam" ifadesinde ise "yüksek" soyut ve ölçülemez olduğu için nitel anlamlıdır.

13:29:01

AI Öğretmen

Anlatabildim mi, konuyu anladın mı?

13:29:07

Öğrenci

Anladım

13:29:10

💭 AI Öğretmen

Hadi devam edelim

13:29:16

AI Öğretmen

Bu derste somut ve soyut anlamlı sözcükleri, genel ve özel anlamlı sözcükleri ve nicel ile nitel anlamlı sözcükleri öğrendik. Sözcüklerin cümledeki kullanımlarına göre anlamlarının nasıl değişebileceğini inceledik. Anladığın bir şey var mı, soruların var mı?

13:29:17

AI Öğretmen

Eğer soruların yoksa derse burada son verebiliriz, harika ilerliyorsun!

13:29:34

Öğrenci

Teşekkürler öğretmenim. görüşürüz

13:29:38

AI Öğretmen

Bir sonraki derste görüşmek üzere!

AI Etüt Oturumu

Oturum Bilgileri

📜 Oturum Detayları