Sosyal Bilgiler 1. Dönem 1. Yazılı Sınavına Hazırlık Bu video, 7. sınıf sosyal bilgiler dersi 1. dönem 1. yazılı sınavına hazırlanmak için önemli konuları ve stratejileri kapsamaktadır. Sınav Hazırlık İpuçları: İletişim: Medya ve İletişim Hakları: Osmanlı Devleti'nin Kuruluşu ve Yükselişi:
Dersleri Dikkatle Takip Etmek: Sınav konularını anlamak için dersleri dikkatle izlemek esastır.
Yazılı Notlarını Okumak: Yazılı notları kitabından (sayfa 68-87) konuların altını çizerek detaylı okunması önerilir.
Yazılı Denemelerini Çözmek: Yazılı denemeleri kitabından (sayfa 35-42) soruları çözmek pratik sağlar.
Ek Kaynak Kullanımı: 100 almak hedefleniyorsa Şampiyon Paketi'ndeki Zoru Bankası ve Dinamo gibi ek kaynaklardan yararlanılmalıdır.
Tanımı: Duygu, düşünce ve bilgilerin çeşitli yollarla aktarılmasıdır.
Türleri: Sözlü (konuşma), yazılı (mektup, e-posta) ve sözsüz (jest, mimik) iletişim türleri bulunur.
Temel Ögeleri: Kaynak (mesajı gönderen), alıcı (mesajı alan), ileti (mesaj), kanal (iletişim yolu) ve geri bildirim (alıcının tepkisi) olmak üzere beş temel ögesi vardır.
<example> Sen (kaynak) "Merhaba" (ileti) dediğinde, Tankut'un (alıcı) "Merhaba" diye karşılık vermesi geri bildirim, konuşmanız ise kanaldır. </example>
Empati ve Önyargı: Empati, bir kişinin kendini başkasının yerine koyarak onu anlamaya çalışmasıdır. Önyargı ise bir kişi veya durum hakkında önceden edinilmiş olumlu ya da olumsuz yargılardır ve genellikle iletişimi olumsuz etkiler.
Ben Dili ve Sen Dili:
Ben Dili: Olumlu, anlaşmazlıkları azaltan, yakınlaşmayı sağlayan iletişim türüdür. <example> "Daha iyi oynayacağınıza inanıyorum ben." </example>
Sen Dili: Yargılayıcı, suçlayıcı, eleştirici ve kişiyi incitici, olumsuz bir iletişim türüdür.
<common-mistake> "Ders çalışmıyorsun" demek sen dilidir ve insanları incitir. "Ders çalışırsan başarılı olacağını düşünüyorum" diyerek ben dili kullanmak daha yapıcıdır. </common-mistake>
Olumlu İletişim: Empati kurmak, göz teması, etkili dinleme, farklılıklara saygı, önyargısız olmak, ben dilini kullanmak, beden dilini etkin kullanmak ve kendini doğru ifade etmek olumlu iletişimi güçlendirir.
Olumsuz İletişim: Söz kesmek, alay etmek, lakap takmak, argo kullanmak, sen dilini kullanmak, eleştirmek, öğüt vermek, suçlamak ve önyargılı davranmak iletişimi zayıflatır.
Medya: Televizyon, radyo, gazete, internet ve cep telefonları gibi kitlelere ulaşan iletişim araçlarının genel adıdır.
RTÜK: Radyo ve Televizyon Üst Kurulu, radyo, televizyon ve internet yayınlarını düzenlemek ve denetlemekle görevlidir.
Akıllı İşaretler: Televizyon yayınlarının içeriği hakkında bilgi veren (şiddet, korku, genel izleyici, yaş sınırı gibi) sembollerdir.
Kitle İletişim Araçlarının Etkileri:
Faydaları: Eğitim, eğlence, dış dünya hakkında bilgi edinme, kamuoyu oluşturma ve haber alma gibi yararları vardır.
Zararları: Bağımlılık, zaman kaybı, kültürel yozlaşma ve çeşitli sağlık sorunlarına neden olabilir.
Basın Özgürlüğü Kavramları:
Hak: Kişilere tanınan yasal yetkilerdir.
Sansür: Fikir, haber veya sanat eserlerinin yazılmasının veya yayılmasının kısaltılması veya engellenmesidir.
Kamuoyu: Halkın genel düşüncesidir.
Tekzip: Yanlış veya eksik bir haberin yalanlanması ve düzeltilmesidir.
<tip> Bir gazete veya dergide yayınlanan hatalı bir haberin düzeltilmesi 'tekzip' olarak adlandırılır. </tip>
İletişime Dayalı Haklar: Haberleşme hürriyeti, özel hayatın gizliliği, düşünceyi açıklama ve ifade özgürlüğü, haber alma hakkı bu kapsamda değerlendirilir.
Osmanlı'nın Güçlenme Nedenleri: Bizans ve Balkanlar'ın güçsüzlüğü, elverişli coğrafi konumu (uç beyliği), yetenekli padişahlar, Ahilerin (esnaf teşkilatı) desteği ve uygulanan başarılı politikalar sayesinde kısa sürede büyümüştür.
Uygulanan Politikalar:
Devşirme: Fethedilen Hristiyan topraklardan alınan çocukların küçük yaşta Müslümanlaştırılıp Osmanlı ordusunda (Yeniçeri) ya da yönetimde görevlendirilmesidir.
İskan: Fethedilen topraklara Türk ve Müslüman nüfusun yerleştirilerek bölgenin Türkleşmesi ve İslamlaşması, böylece fetihlerin kalıcı hale getirilmesidir.
İstimalet (Hoşgörü): Fethedilen yerlerdeki halkın din, dil ve kültürüne karışılmaması, onların inanç ve yaşam tarzlarına saygı gösterilmesidir. Bu durum, ele geçirilen bölgelerde huzur ve düzeni sağlamış, isyanları azaltmıştır.
Gaza ve Cihat: İslam'ı yaymak ve korumak amacıyla gayrimüslimlerle yapılan savaşlardır.
Millet Sistemi: Osmanlı toplumunun etnik kökene göre değil, dini inanca göre (Müslim ve Gayrimüslim) organize edilmesidir.
Divan Teşkilatı: Padişahın siyasi, idari ve askeri konularda danıştığı yüksek kuruldur. Sadrazam, Nişancı, Kazasker, Defterdar gibi önemli görevlilerden oluşur.
Osmanlı Ordusunun Temel Yapıları:
Yeniçeri Ocağı (Kapıkulu Askerleri): Devşirme sistemiyle yetiştirilen, maaş alan, başkenti ve padişahı koruyan, evlenemeyen profesyonel askerlerdir.
Tımarlı Sipahiler: Türklerden oluşan, maaş yerine kendilerine tahsis edilen toprağın (tımar) gelirleriyle geçinirler. Bulundukları bölgelerin güvenliğini, tarımsal üretimin devamlılığını sağlarlar ve savaş zamanında orduya katılırlar. Masrafsız bir ordu oluşumuna katkıda bulunmuşlardır.
<common-mistake> Yeniçeriler devşirme kökenliyken, Tımarlı Sipahiler genellikle Türklerden oluşur. </common-mistake>
Önemli Padişahlar ve Gelişmeler:
Osman Bey (Kurucu): Osmanlı Devleti'ni Söğüt'te kurdu (1299), ilk Osmanlı parasını bastırdı.
Orhan Bey: Bursa'yı başkent yaptı, Çimpe Kalesi'ni alarak Rumeli'ye geçişi sağladı, ilk düzenli ordu ve donanmayı kurdu.
I. Murat: Edirne'yi başkent yaptı, Yeniçeri Ocağı'nı kurdu ve tımar sistemini uygulamaya başladı.
Yıldırım Bayezid: İstanbul'u ilk kez kuşattı, Niğbolu Savaşı'nda Haçlıları yendi ancak Ankara Savaşı'nda Timur'a yenilerek Fetret Devri'ne yol açtı.
Çelebi Mehmet (II. Kurucu): Fetret Devri'ne son verdi ve devletin ikinci kurucusu kabul edilir.
II. Murat: Haçlıları Varna ve II. Kosova Savaşları'nda yenerek Balkanlardaki Osmanlı egemenliğini pekiştirdi.
Fatih Sultan Mehmet (Yükseliş Dönemi): İstanbul'u fethederek hem devlete yeni bir başkent kazandırdı hem de İpek ve Baharat Yolları üzerinde kontrol sağladı. Karadeniz'i Türk gölü haline getirdi.
Yavuz Sultan Selim: Doğuya yönelerek Memluk Devleti'ne son verdi (Mercidabık ve Ridaniye Savaşları), halifelik Osmanlı'ya geçti ve Arap Yarımadası topraklarını fethetti.
Kanuni Sultan Süleyman (Muhteşem Yüzyıl): Macaristan'ı fethetti, Fransa'ya kapitülasyonlar vererek Avrupa birliğini bozmayı hedefledi. Preveze Deniz Zaferi ile Akdeniz'i Türk gölü yaptı.
Bu not, Sosyal Bilgiler 1. dönem 1. yazılı konularını ve sınavda başarılı olmak için yapılması gerekenleri kapsamaktadır. Videoyu izledikten sonra bu notlar sayesinde konuya tam hakimiyet sağlayarak sınavlarda yüksek notlar alabilirsiniz.
Sınavdan yüksek puan almak için yapmanız gerekenler dört temel adımdan oluşmaktadır:
1. Ders İçeriklerini Dikkatli İzlemek: Videodaki konu anlatımlarını sanki hiçbir şey bilmiyormuş gibi dikkatli bir şekilde takip etmek.
2. Yazılı Soruları Çözmek: Videoda çözülen örnek yazılı sorularını dikkatle takip etmek ve anlamak.
3. Yazılı Notlarını Okumak: Sosyal Bilgiler yazılı notlarınızdan sayfa 68 ile 87 arasındaki bölümleri altlarını çizerek tekrar etmek.
4. Yazılı Denemeleri Çözmek: Yazılı denemelerinden sayfa 35 ile 42 arasındaki soruları çözmek.
<tip> Hedefiniz 100 ise, Şampiyon Paketi (Zoru Bankası, Dinamo) ve tüm dersler kaynaklarınızdaki yazılı kısımlarını da tamamlamanız gerekmektedir. </tip>
---
İletişim, duygu, düşünce ve bilgilerin çeşitli yollarla aktarılması sürecidir.
<example> Şu anda izlediğiniz video, sözlü ve görsel bir iletişim örneğidir. </example>
İletişim Türleri:
Sözlü İletişim: Konuşarak gerçekleşen iletişimdir. (Örn: İki kişinin sohbet etmesi)
Yazılı İletişim: Mektup, e-posta, mesajlaşma gibi yazılı araçlarla gerçekleşen iletişimdir.
Sözsüz İletişim: Jestler, mimikler, beden dili gibi unsurlarla gerçekleşen iletişimdir.
İletişimin Temel Ögeleri:
1. Kaynak: İletişimi başlatan ve mesajı gönderen kişi veya taraf.
2. Alıcı: Mesajı alan kişi veya taraf.
3. İleti (Mesaj): Kaynağın alıcıya göndermek istediği duygu, düşünce veya bilgi.
4. Kanal: İletinin gönderildiği yol veya araç (sözlü, yazılı, görsel, teknolojik vb.).
5. Geri Bildirim (Dönüt): Alıcının mesaja verdiği tepki veya cevaptır. Bu, iletişimin devamlılığı için önemlidir.
<example>
Senin (Kaynak) Tankut'a "Merhaba" (İleti) demen, sözlü kanal kullanılır. Tankut'un (Alıcı) sana "Merhaba" (Geri Bildirim) demesiyle iletişim tamamlanır.
Öğretmen (Kaynak), yazılı sınav konusunda bilgilendirmeyi (İleti) öğrencilere (Alıcı) sınıf ortamında (Kanal) yapar. Öğrencilerin not alması, soru sorması (Geri Bildirim) olabilir.
</example>
Önyargı: Bir kişi veya durum hakkında önceden edinilmiş, olumlu veya olumsuz olabilen yargılardır. Genellikle olumsuz anlamda kullanılır ve sağlıklı iletişimi engeller.
<example> "Bu sınav kesin çok zor olacak, asla geçemem" düşüncesi olumsuz bir önyargıdır. </example>
Empati: Kişinin kendisini başkasının yerine koyarak, onun duygu ve düşüncelerini anlamaya çalışmasıdır. Etkili iletişimin önemli bir unsurudur.
"Ben Dili" ve "Sen Dili": Sınavlarda %100 çıkması beklenen önemli bir konudur.
Ben Dili (Olumlu İletişim): Kendi duygu ve düşüncelerimizi ifade ederken karşıdaki kişiyi suçlamadan, yargılamadan konuşmaktır. Anlaşmazlıkları azaltır, savunmaya itmez ve yakınlaşmayı sağlar.
<example> "Daha iyi oynayacağınıza inanıyorum ben." / "Derslerine çalışırsan başarılı olacağını düşünüyorum." </example>
Sen Dili (Olumsuz İletişim): Karşıdaki kişiyi yargılayan, suçlayan, eleştiren ve inciten bir iletişim biçimidir. Anlaşmazlıkları artırır, kişiyi savunmaya iter.
<example> "Bir kere de doğru düzgün oynasanız şaşırdım zaten, çok kötü oynuyorsunuz siz." / "Ders çalışmıyorsun." </example>
<common-mistake>
"Sen dili" kullanmak, genellikle farkında olmadan karşı tarafı inciten ve iletişimi koparan bir hatadır. Bir konuyu dile getirirken "Sen hep böylesin" demek yerine "Benim bu durumda hissettiğim şey..." şeklinde başlamak daha yapıcıdır.
Yanlış: "Hep geç kalıyorsun, çok sorumsuzsun."
Doğru: "Geç kalman beni endişelendiriyor/üzüyor."
</common-mistake>
Olumlu İletişim Yöntemleri: Empati kurmak, göz teması kurmak, etkili dinlemek, farklılıklara saygı göstermek, önyargısız olmak, ben dilini kullanmak, beden dilini doğru kullanmak ve kendini doğru ifade etmek.
Olumsuz İletişim Yöntemleri: Söz kesmek, alay etmek, lakap takmak, argo söz kullanmak, sen dilini kullanmak, eleştirmek, öğüt vermek, suçlamak, önyargılı davranmak.
<tip> Öğüt vermek de olumsuz bir iletişim biçimi olarak kabul edilir, çünkü karşıdaki kişiye yetersiz veya yanlış olduğunu hissettirebilir. Onun yerine "ben dili" ile kendi düşüncenizi ve beklentinizi belirtmek daha etkilidir. </tip>
---
Medya: Radyo, televizyon, gazete, dergi ve internet gibi kitle iletişim araçlarının tümüdür. Dünyayı evimize getiren kutu olarak televizyon öne çıkar, ancak günümüzde cep telefonları da bu tanıma dahildir.
RTÜK (Radyo ve Televizyon Üst Kurulu): Radyo, televizyon ve genel ağ (internet) faaliyetlerini düzenlemek ve denetlemekle görevli kurumdur.
Akıllı İşaretler: Televizyon yayınlarının içeriği hakkında izleyicilere bilgi veren işaretlerdir.
<example>
Şiddet/Korku
Olumsuz Örnek
Genel İzleyici Kitlesi
7 Yaş ve Üzeri
</example>
Kitle İletişim Araçlarının Yararları:
Eğitim sağlar (Örn: Eğitim kanalları, online dersler).
Eğlence imkanı sunar.
Dış dünyayı tanımayı sağlar.
Kamuoyu oluşturur.
Haber ve bilgi edinmeyi sağlar.
Kitle İletişim Araçlarının Zararları:
Bağımlılık yapar (Özellikle telefon/internet bağımlılığı).
Zamanı boşa harcatır.
Kültürel yozlaşmaya neden olabilir.
Çeşitli sağlık sorunlarına yol açabilir (bedensel ve psikolojik).
<example> Çocuklarda davranış bozuklukları, kendini ifade edememe sorunları gibi psikolojik sorunlar yaratabilir. </example>
İletişime Dayalı Hak ve Özgürlükler:
Haberleşme hürriyeti.
Özel hayatın gizliliği.
Düşünceyi açıklama ve ifade özgürlüğü.
Haber alma hakkı.
Haber yapma hakkı.
Temel Kavramlar:
Sansür: Bazı fikirlerin, haberlerin veya sanat eserlerinin yazılıp yayılmasının kısaltılması veya engellenmesidir. Toplumun zararına olan veya değerleri bozan durumlarda bazen gerekli olabilir.
Kamuoyu: Halkın genel düşüncesidir. Medya tarafından bilgilendirme yoluyla veya olaylar karşısında geliştirilir.
Tekzip (Yalanlama ve Düzeltme Yazısı): Gazete veya dergi gibi yayın kuruluşlarının, yanlış veya yalan bir haberi düzeltmek amacıyla yayımladığı yazıdır.
---
Osmanlı Devleti'nin kısa sürede güçlenmesinde etkili olan faktörler ve uyguladığı politikalar sınavda çıkması beklenen önemli konulardandır.
Osmanlı Devleti'nin Hızlı Büyüme Nedenleri:
1. Bizans ve Balkanlardaki Zayıflık: Osmanlı'nın kurulduğu dönemde Bizans İmparatorluğu ve Balkanlardaki küçük prenslikler güçsüz durumdaydı.
2. Stratejik Coğrafi Konum (Uç Beyliği Olması): Osmanlı, Bizans sınırında bir uç beyliği olarak kurulduğu için batıdaki Hristiyanlara karşı "Gaza ve Cihat" politikası uygulayarak kolayca topraklarını genişletebildi. Bu durum, diğer Anadolu beylikleriyle doğrudan çatışma yaşanmasını erteledi.
<tip> Bir yerin coğrafi konumu, ekonomik gelir (ticaret yolları üzerinde olması) ve siyasi genişleme potansiyeli (zayıf komşulara sahip olması) üzerinde büyük etki yaratır. </tip>
3. Yetenekli Padişahlar: Osman Bey'den Fatih Sultan Mehmet'e kadar devletin başında başarılı ve ileri görüşlü padişahlar bulunması.
4. Ahilerin Desteği: Esnaf ve zanaatkarların örgütlendiği Ahi teşkilatının desteğini alması.
5. Başarılı Politikalar Uygulaması:
Devşirme Politikası: Yeniçeri Ocağı ve devlet yönetimindeki bazı kadrolar için hristiyan ailelerin çocuklarının küçük yaşta alınıp eğitilerek devlete kazandırılması.
İskan Politikası (Yerleştirme Siyaseti): Fethedilen yerlere Anadolu'dan Türk ailelerin yerleştirilmesiyle bölgenin Türkleşmesi ve İslamlaşması sağlanarak fetihlerin kalıcı hale getirilmesi.
İstimalet Politikası (Hoşgörü Politikası): Fethedilen bölgelerdeki halkın dinine, diline, kültürüne ve yaşam tarzına karışılmaması. Bu sayede bölge halkının devlete bağlılığı artırılmış, isyanlar önlenmiş ve fetihlerin kalıcılığı sağlanmıştır.
<example> Osmanlı İmparatorluğu'nun yüzlerce yıl hakimiyetinde kalan Yunanistan, Bulgaristan gibi bölgelerde halkın kendi dillerini ve dinlerini koruyabilmesi istimalet politikasının bir sonucudur. </example>
Gaza ve Cihat Sistemi: İslamiyet'i yaymak ve korumak amacıyla kafirlerle yapılan savaşlardır. Ölen askerler şehit, kalanlar gazi sayılır ve ganimetlerden faydalanırdı.
Millet Sistemi: Osmanlı Devleti'nde halk, etnik kökenine göre değil, dini inançlarına göre (Müslim ve Gayrimüslim) ayrılırdı. Bu durum, farklı milletlerin bir arada barış içinde yaşamasını kolaylaştırmıştır.
Divan-ı Hümayun ve Devlet Görevlileri:
Divan, Osmanlı Devleti'nde devlet işlerinin görüşülüp karara bağlandığı bir danışma meclisidir. Son söz padişaha aittir.
<tip> Şeyhülislam hariç, Divan'daki diğer önemli devlet adamları devşirme sistemiyle yetişmiş Kapıkulu askerleri veya Enderun okullarında eğitim almış kişiler olabilirlerdi. Bu, liyakat esaslı bir sistemin varlığını gösterir. Şeyhülislam ise doğuştan Türk ve Müslüman olmak zorundaydı. </tip>
Sadrazam: Padişahın vekili, günümüzdeki Başbakan.
Nişancı: Padişahın tuğrasını çeker, iç ve dış yazışmaları düzenler, tapu ve kadastro işlerine bakar, günümüzdeki İçişleri Bakanı.
Kazasker: Kadı ve müderrislerin atamasını yapar, büyük davalara bakar, günümüzdeki Adalet ve Milli Eğitim Bakanı.
Defterdar: Devletin gelir ve giderlerini hesaplar, bütçeyi hazırlardı, günümüzdeki Maliye Bakanı.
Reisülküttab: Divandaki yazışmaların yönetiminden sorumluydu, zamanla dışişleri bakanı görevini üstlenmiştir.
Şeyhülislam: Dini konularda fetva veren en yüksek din görevlisi, günümüzdeki Diyanet İşleri Başkanı.
Kaptan-ı Derya: Donanma komutanı, günümüzdeki Deniz Kuvvetleri Komutanı (Amiral). Askerlerine Levent denir.
Osmanlı Ordusunun Temel Yapısı:
Osmanlı ordusu iki ana kısımdan oluşurdu:
1. Kapıkulu Askerleri (Yeniçeriler):
Merkezde, İstanbul'da bulunurlardı ve padişahı korurlardı.
Devşirme sistemiyle yetiştirilirlerdi (Türk değillerdir, Hristiyan ailelerin çocukları alınır, eğitilir ve Müslümanlaştırılırdı).
Maaş alırlardı.
Evlenmeleri ve başka bir işle uğraşmaları yasaktı.
Acemi Oğlanlar Ocağı, Yeniçeri Ocağı, Cebeci Ocağı gibi farklı kolları vardı.
<tip> Kapıkulu ocaklarında çok yetenekli olanlar sadrazamlığa kadar yükselebilirdi. </tip>
2. Tımarlı Sipahiler:
Eyaletlerde bulunurlardı.
Maaş yerine "tımar" adı verilen toprak geliri alırlardı.
Türk ve Müslüman kökenli askerlerden oluşurdu.
Bulundukları bölgelerde güvenliği sağlarlar, tarımsal üretimi denetler ve savaş zamanı orduya asker yetiştirirlerdi.
Topraklar babadan oğula geçmez, devletin malı sayılırdı (Feodalite sisteminden farklıdır).
<common-mistake> Tımar topraklarının babadan oğula geçtiği düşünülür, ancak bu doğru değildir. Toprak devletin malıydı ve askerler sadece kullanım hakkına sahipti. Bu, Avrupa'daki feodal sistemden büyük bir farktı. </common-mistake>
Tımar Sisteminin Faydaları:
Asayiş ve güvenlik sağlanır.
Tarımsal üretimde devamlılık sağlanır.
Devletin kasasından masrafsız, hazır bir ordu oluşturulur.
Vergi toplama işi kolaylaşır.
Diğer Ordu Birimleri:
Akıncılar ve Azaplar: Sınır bölgelerindeki hafif süvari birlikleri.
Yardımcı Kuvvetler: Bağlı beylerin ve devletlerin savaş zamanında gönderdiği askerler.
---
Kuruluş Dönemi:
Osman Bey (1299-1324):
Osmanlı Devleti'nin kurucusu.
İlk Osmanlı parasını bastırdı.
1299'da Söğüt'te bağımsızlığını ilan etti.
Bizans ile ilk savaşı kazandı.
Orhan Bey (1324-1359):
Bursa'yı fethetti ve başkent yaptı.
Çimpe Kalesi'ni alarak Rumeli'ye (Trakya Yarımadası) ilk geçişi sağladı.
Karesioğulları Beyliği'ni alarak ilk donanmaya sahip oldu.
İlk düzenli orduyu (Yaya ve Müsellem) kurdu.
İlk medreseyi (üniversite) kurdu.
İlk Divan teşkilatını kurdu.
1. Murat (Hüdavendigâr) (1359-1389):
Edirne'yi fethetti ve başkent yaptı (Batıya yönelişin göstergesi).
Haçlılarla ilk savaşı (Sırpsındığı Savaşı) kazandı.
Germiyanoğulları'ndan çeyiz yoluyla, Hamitoğulları'ndan parayla toprak aldı.
İlk defa tımar sistemini uyguladı.
Yeniçeri Ocağı'nı kurdu.
Yıldırım Bayezid (1389-1402):
İstanbul'u ilk kez kuşattı (ancak alamadı).
Anadolu Hisarı'nı yaptırdı.
Haçlılarla Niğbolu Savaşı'nı kazandı.
1402 Ankara Savaşı'nda Timur'a yenildi ve esir düştü, bu durum Fetret Devri'nin (11 yıl süren padişahsızlık ve taht kavgaları dönemi) başlamasına neden oldu.
1. Mehmet (Çelebi Mehmet) (1413-1421):
Fetret Devri'ne son vererek devleti yeniden toparladığı için Osmanlı Devleti'nin ikinci kurucusu sayılır.
Venediklilerle ilk deniz savaşını yaptı.
2. Murat (1421-1451):
Haçlıları Varna ve II. Kosova Savaşları'nda yenilgiye uğrattı.
Osmanlı'nın kuruluş dönemini tamamladı.
Yükseliş Dönemi:
Fatih Sultan Mehmet (2. Mehmet) (1451-1481):
1453'te İstanbul'u fethederek Osmanlı Devleti'nin yükseliş dönemine geçmesini sağladı.
İpek ve Baharat Yolları'nın kontrolünü ele geçirdi.
Otlukbeli Savaşı ile Akkoyunluları yenerek Anadolu Türk siyasi birliğini güçlendirdi.
Balkanlar'da Eflak, Boğdan, Sırbistan gibi bölgeleri fethetti.
Ege Denizi'ne hakim oldu.
Kırım, Sinop, Amasra'yı alarak Karadeniz'i Türk Gölü haline getirdi.
2. Bayezid (1481-1512):
Dönemi daha çok barışçıl geçti, ancak iç isyanlar (Cem Sultan Olayı) ve batılı devletlerle mücadelelerle uğraşıldı.
Yavuz Sultan Selim (1. Selim) (1512-1520):
Babası 2. Bayezid'i tahttan indirerek padişah oldu.
Çaldıran ve Turnadağ Savaşları ile Anadolu Türk siyasi birliğini tam olarak sağladı.
Doğuya yönelerek Mercidabık ve Ridaniye Savaşları ile Memlük Devleti'ni yıktı.
Bu fetihlerle Mısır, Suriye, Filistin, Hicaz (Mekke ve Medine) Osmanlı topraklarına katıldı.
Halifelik Osmanlı Devleti'ne geçti ve İslam dünyasının liderliği ele alındı.
Hazine dolup taştı. Hızır Reis gibi denizciler Osmanlı hizmetine girdi.
Kanuni Sultan Süleyman (Muhteşem Süleyman) (1520-1566):
Osmanlı Devleti'nin en parlak dönemi sayılır ("Muhteşem Yüzyıl").
Macaristan'ı fethetti (Mohaç Meydan Savaşı).
Fransa'ya kapitülasyonlar (ticari ayrıcalıklar) vererek Avrupa'daki Hristiyan birliğini bozmayı hedefledi.
1538 Preveze Deniz Zaferi ile Akdeniz'i bir Türk Gölü haline getirdi.
Doğu'da İran, Batı'da Almanya ve Avusturya ile mücadele etti.
<example>
Fatih Sultan Mehmet zamanında Karadeniz Türk Gölü oldu. (Kırım, Sinop, Amasra'nın fethiyle.)
Kanuni Sultan Süleyman zamanında Akdeniz Türk Gölü oldu. (Preveze Deniz Zaferi ile.)
</example>
---
Sınavdan 100 almak için videoda bahsedilen tüm içeriklerin yanı sıra, yazılı notlarındaki 68-87. sayfalar ve yazılı denemelerindeki 35-42. sayfalar arasındaki çalışmaları mutlaka tamamlayın. Şampiyon setindeki kitapları da (Zoru Bankası, Dinamo) çözerek bilginizi pekiştirin. Başarıya ulaşmak için tekrar, tekrar ve tekrar çalışın.
Ödüllü Soru: (Video sonunda sorulan ödüllü soruya yorum yaparak katılabilirsiniz.)