Video, LGS 1. dönem 1. yazılı sınavı için matematik konularını kapsayan 11 soruluk bir tekrar çalışması sunmaktadır.
Ana Noktalar:
Bu not, 1. dönem 1. yazılı sınavına hazırlık için önemli matematik konularını detaylıca açıklamaktadır. Sınavda başarılı olmak için her konuya hakim olmak ve belirtilen ipuçları ile sık yapılan hatalara dikkat etmek önemlidir.
Bu kısım, verilen iki sayının tüm ortak bölenlerini bulma ve EBOB kullanarak en az kutu sayısını hesaplama üzerine odaklanmıştır.
Ana Noktalar:
Çözüm Yöntemi:
1. EBOB'u Bulun: Verilen sayıların (örneğin 144 ve 180) en büyük ortak bölenini (EBOB) hesaplayın.
144 ve 180 için EBOB hesabı:
144, 180 | 2* (72, 90)
72, 90 | 2* (36, 45)
36, 45 | 2 (18, 45)
18, 45 | 2 (9, 45)
9, 45 | 3* (3, 15)
3, 15 | 3* (1, 5)
1, 5 | 5 (1, 1)
EBOB(144, 180) = 2 x 2 x 3 x 3 = 36
2. EBOB'un Tüm Bölenlerini Bulun: Bulduğunuz EBOB'un tüm bölenlerini listeleyin. Bu bölenler, her bir kutuya konulabilecek kalem sayısını gösterir.
36'nın bölenleri: 1, 2, 3, 4, 6, 9, 12, 18, 36.
Boğaç bir kutuya 1, 2, 3, 4, 6, 9, 12, 18 veya 36 kalem koyabilir.
3. En Az Kutu Sayısını Bulma: En az kutu sayısını kullanmak için, kutu başına düşen kalem sayısının en fazla olması gerekir. Bu da EBOB değerine eşittir (36 kalem). Toplam kutu sayısını bulmak için her bir kalemin toplamını 36'ya bölüp sonuçları toplayın.
Kırmızı kalemler: 144 / 36 = 4 kutu
Beyaz kalemler: 180 / 36 = 5 kutu
Toplam en az kutu sayısı: 4 + 5 = 9 kutu.
Yanlış: "Bir kutuya kaç kalem koyabilir?" sorusuna sadece EBOB değerini cevap vermek (örn: sadece 36).
Doğru: Soru, "en fazla kaç kalem koyabilir?" diye sormadığı sürece, EBOB'un tüm bölenleri olası cevaplardır.
Bu bölümde, aralarında asal olma kavramı ve bir tabloyu bu kurala göre doldurma yöntemi açıklanmaktadır.
Ana Noktalar:
Çözüm Yöntemi:
1. Merkez Sayının Asal Çarpanlarını Bulun: Tablonun merkezindeki sayının asal çarpanlarını belirleyerek başlayın. Bu sayının asal çarpanları, komşu karelere yerleştirilecek sayılarda bulunmamalıdır.
Merkezdeki sayı 36. Asal çarpanları 2 ve 3'tür (36 = 2^2 x 3^2).
Bu durumda 36'nın komşusu olan sayılarda 2 veya 3 asal çarpanı bulunmamalıdır.
2. Tüm Sayıların Asal Çarpanlarını Listeleme: Verilen tüm sayıları asal çarpanlarına ayırın.
11 (11), 12 (2, 3), 15 (3, 5), 25 (5), 39 (3, 13), 49 (7), 91 (7, 13), 121 (11)
3. Yerleştirme Stratejisi:
Karmaşık sayılar için asal çarpanları algoritma yöntemiyle bulabilirsiniz. Daha küçük sayılar için ise pratik düşünerek hız kazanabilirsiniz (örn. 15 = 3x5, 25 = 5x5).
Bu kısım, üslü ifadeler içeren bölme ve çarpma işlemlerini, bir telin parçalanması ve çerçeve oluşturulması örneği üzerinden açıklar.
Ana Noktalar:
Çözüm Yöntemi:
1. Parça Sayısını Bulma: Bir telin toplam uzunluğunu (örn. 12^4) her bir parçanın uzunluğuna (örn. 36) bölerek kaç parça elde edildiğini bulun.
12^4 / 36 = (12 x 12 x 12 x 12) / 36
36'yı 12'ye böldüm 3, bir 12 ile sadeleşti. Kalan 12'yi 3'e böldüm 4.
Sonuç: 4 x 12 x 12 parça.
2. Çerçeve Sayısını Bulma: Elde edilen toplam parça sayısını, bir çerçeve için gereken parça sayısına (örn. 4) bölerek kaç çerçeve yapılabileceğini bulun.
(4 x 12 x 12) / 4. Buradaki 4'ler sadeleşir.
Sonuç: 12 x 12 = 144 çerçeve.
Yanlış: İşlem sırasında 12^4 gibi sayıları baştan hesaplamaya çalışmak (örn. 12 x 12 x 12 x 12 = 20736). Bu, gereksiz zaman kaybına ve işlem hatalarına yol açar.
Doğru: Her zaman sadeleştirme ve nihai hesaplamayı en son yapmak, üslü ifadelerle çalışırken daha verimlidir.
Bu bölümde, belirli bir kurala göre sıralandığında her zaman bir artan eleman olması durumunda, tüm olası eleman sayılarını bulma yöntemi anlatılır.
Ana Noktalar:
Çözüm Yöntemi:
1. EKOK'u Bulun: Öğrencilerin ikişerli ve üçerli sıra olabildikleri sayıların (2 ve 3) en küçük ortak katını (EKOK) bulun.
EKOK(2, 3) = 6 (Çünkü 2 ve 3 aralarında asaldır, EKOK'ları çarpımlarına eşittir.)
2. Kalanı Ekleyin: EKOK'a her zaman artan kişi sayısını (1 kişi) ekleyin. Bu, öğrencilerin olabileceği en küçük sayıyı verir.
6 + 1 = 7 öğrenci.
3. Katları Hesaplayın ve Kontrol Edin: EKOK'un katlarına (6k) kalanı ekleyerek, verilen aralıkta olan tüm olası öğrenci sayılarını bulun.
1 x 6 + 1 = 7 (10-40 aralığında değil)
2 x 6 + 1 = 13 (10-40 aralığında)
3 x 6 + 1 = 19 (10-40 aralığında)
4 x 6 + 1 = 25 (10-40 aralığında)
5 x 6 + 1 = 31 (10-40 aralığında)
6 x 6 + 1 = 37 (10-40 aralığında)
7 x 6 + 1 = 43 (10-40 aralığında değil)
Öğrenci sayısı 13, 19, 25, 31 veya 37 olabilir.
Ardışık sayılar her zaman aralarında asaldır. Bu durumda EKOK'ları, bu sayıların çarpımına eşittir.
Bu bölüm, çözümlenmiş hali verilen bir ondalık sayıyı standart ondalık gösterimine dönüştürmeyi anlatır.
Ana Noktalar:
Çözüm Yöntemi:
1. En Büyük Üssü Bulun: Çözümlenmiş ifadede 10'un en büyük pozitif üssünü belirleyin. Bu, sayının tam kısmının kaç basamaklı olacağını gösterir.
2. Katsayıları Yerleştirin: En büyük üs ile başlayarak, azalan sıra ile her bir kuvvetin katsayısını ilgili basamağa yazın.
3. Negatif Üsleri Yerleştirin: Virgül sonrası için 10'un negatif kuvvetlerinin (-1, -2, ...) katsayılarını sırasıyla ondalık basamaklara yazın.
Çözümlenmiş hali: 5 x 10^3 + 6 x 10^1 + 2 x 10^-1 + 5 x 10^-2
1. En büyük üs 10^3, yani binler basamağı.
2. 10^3 katsayısı 5.
3. 10^2 eksik, bu yüzden 0.
4. 10^1 katsayısı 6.
5. 10^0 eksik, bu yüzden 0.
6. Virgül sonrası: 10^-1 katsayısı 2.
7. 10^-2 katsayısı 5.
Sonuç: 5060,25
Yanlış: Çözümlenmiş ifadede atlanmış 10 kuvvetlerini fark etmeyip doğrudan katsayıları yan yana yazmak. (örn: 5 x 10^3 + 6 x 10^1 ifadesini 560 olarak yazmak yerine 56 yazmak.)
Doğru: Her bir basamağın (10^3, 10^2, 10^1, 10^0, 10^-1, ...) katsayısını kontrol edin. Eksik olanlar için "0" kullanın.
Bu bölümde, verilen üslü ifadelerin hangi aralıkta olduğunu, özellikle 0 ile 1 arasında olup olmadığını belirleme yöntemleri anlatılır.
Ana Noktalar:
Çözüm Yöntemi:
1. Her Bir İfadeyi Hesaplayın: Verilen her üslü ifadeyi değerlendirin.
2. Kontrol Edin: Sonuçların pozitif ve 1'den küçük olup olmadığını kontrol edin.
Bir sayının 0 ile 1 arasında olması için sayının pozitif olması ve basit kesir olması gerekir. Negatif sayılar bu aralıkta değildir.
Bu bölüm, dikdörtgen şeklindeki tarlaların alanını üslü ifadelerle hesaplama üzerine yoğunlaşır.
Ana Noktalar:
Çözüm Yöntemi:
1. Kenar Uzunlukları Arasındaki İlişkiyi Kurun: Şekildeki farklı dikdörtgenlerin kenar uzunlukları arasındaki oranı belirleyin.
Patates bölgelerinin kısa kenarına 'x', uzun kenarına '3x' diyelim.
Büyük tarlanın kısa kenarı 8^3 metre. Şekle göre, büyük tarlanın kısa kenarı 4 tane 'x' uzunluğuna eşit (x kısa kenarları, bir araya gelince 3x olan uzun kenarla toplamda 4x'i oluşturur).
Yani, 4x = 8^3.
2. Temel Değeri Bulun (x): Kuvvetleri aynı tabana indirgeyerek 'x' değerini üslü ifade cinsinden bulun.
4x = 8^3
2^2 * x = (2^3)^3
2^2 * x = 2^9
x = 2^9 / 2^2 = 2^(9-2) = 2^7 metre. (Bu, patatesin kısa kenarıdır.)
3. Hedef Bölgenin Kenarlarını Bulun: Marul ekeceği bölgeden birinin alanını bulmak için, marul bölgesinin kısa ve uzun kenarlarını 'x' cinsinden bularak yerine yazın.
Marul bölgesinin bir kısa kenarı, patatesin bir uzun kenarının yarısına denk geliyor (3x / 2).
Marulun kısa kenarı = (3 * 2^7) / 2 = 3 * 2^(7-1) = 3 * 2^6 metre.
Marulun uzun kenarı, iki patatesin uzun kenarının toplamına eşit (3x + 3x = 6x).
Marulun uzun kenarı = 6 * 2^7 metre.
4. Alanı Hesaplayın: Kısa ve uzun kenarı çarparak marul bölgesinin alanını bulun.
Alan = (3 * 2^6) * (6 * 2^7)
Alan = 3 * 2^6 * (3 * 2) * 2^7
Alan = (3 * 3) * (2^6 * 2^1 * 2^7)
Alan = 9 * 2^(6+1+7)
Alan = 9 * 2^14 metrekare.
Bu kısım, atık kağıdın geri dönüşümü örneği üzerinden oran-orantı kurma, birim çevirme ve bilimsel gösterime dönüştürmeyi öğretir.
Ana Noktalar:
Çözüm Yöntemi:
1. Birimleri Eşitleyin: Tonu kilograma çevirin.
60 ton = 60 x 1000 kg = 60.000 kg.
2. Oran-Orantıyı Kurun: Verilen orana (atık kağıt:elde edilen kağıt) göre istenen miktar için ne kadar atık gerektiği orantısını kurun.
150 kg atık kağıt → 120 kg kağıt
x kg atık kağıt → 60.000 kg kağıt
İçler dışlar çarpımı: 150 * 60.000 = 120 * x
3. x Değerini Hesaplayın: Orantıyı çözerek "x" değerini bulun.
9.000.000 = 120x
x = 9.000.000 / 120 = 75.000 kg
4. Bilimsel Gösterime Çevirin: Elde edilen sonucu bilimsel gösterim formatına dönüştürün.
75.000 = 7,5 x 10^4 kg (Sayıyı küçültmek için virgülü sola kaydırdık, üssü büyüttük.)
Yanlış: Ton birimini kilograma çevirmeden doğrudan oran-orantı kurmak.
Doğru: Her zaman birimlerin tutarlı olduğundan emin olun.
Bu bölüm, kareköklü bir ifadenin hangi iki ardışık doğal sayı arasında olduğunu bulma yöntemini açıklar.
Ana Noktalar:
Çözüm Yöntemi:
1. Katsayıyı Kök İçine Alın: Kök dışındaki sayıyı karesini alarak kök içine taşıyın.
4√2
4'ü içeri alırken karesini alırız: √(4^2 * 2) = √(16 * 2) = √32
2. En Yakın Tam Kare Sayıları Bulun: √32'den küçük ve büyük en yakın tam kare sayıları bulun.
√25 < √32 < √36
3. Doğal Sayı Karşılıklarını Yazın: Tam kare sayıların kareköklerini alarak hangi ardışık doğal sayılar arasında olduğunu belirleyin.
√25 = 5
√36 = 6
Bu durumda 4√2 sayısı 5 ile 6 arasındadır.
Bu kısım, verilen bir modele göre kareköklü bir ifadeyi farklı geometrik şekillerle temsil etme yöntemini açıklar.
Ana Noktalar:
Çözüm Yöntemi:
1. Kök İçindeki Sayıyı Parçalayın: Verilen kareköklü ifadeyi, farklı tam kare çarpanlar dışarı çıkabilecek şekilde asal çarpanlarına ayırın.
√288'i inceleyelim:
288 = 2 x 144 = 2 x 12^2 => 12√2 (12 kenarlı bir çokgen çizilip içine 2 yazılabilir)
288 = 4 x 72 = 2^2 x 72 => 2√72 (2 kenarlı çokgen olmadığı için bu modelleme kullanılamaz)
288 = 16 x 18 = 4^2 x 18 => 4√18 (4 kenarlı bir dörtgen çizilip içine 18 yazılabilir)
288 = 36 x 8 = 6^2 x 8 => 6√8 (6 kenarlı bir altıgen çizilip içine 8 yazılabilir)
2. Model Oluşturun: Elde ettiğiniz n√a formüllerini kullanarak verilen çokgen modeline uygun şekilleri oluşturun.
Birinci modelleme: 4√18 (Dörtgen içine 18 yazılır.)
İkinci modelleme: 6√8 (Altıgen içine 8 yazılır.)
Bir sayıyı kök dışına çıkarırken, farklı tam kare çarpanları kullanmak (örn. 4, 9, 16, 25, ...) farklı modellemeler yapmanızı sağlar.
Bu kısım, kareköklü ifadelerin çarpma ve bölme işlemlerini içeren karmaşık bir ifadeyi basitleştirmeyi açıklar.
Ana Noktalar:
Çözüm Yöntemi:
1. Tüm İfadeleri Tek Kök İçine Alın: Verilen tüm kareköklü ifadeleri tek bir büyük karekök içinde çarpma ve bölme işlemleriyle birlikte yazın.
√(245 / 75 * 45 / 27) ifadesi verilmiş olsun.
Tek kök içinde: √((245 * 45) / (75 * 27))
2. Sadeleştirmeleri Yapın: Pay ve paydadaki sayıları mümkün olduğunca sadeleştirin.
√((245 * 3) / (5 * 27))
√((245 * 1) / (5 * 9))
√((49 * 1) / (1 * 9))
3. Karekökleri Alın: Sadeleştirme sonrası geriye kalan sayıların kareköklerini alarak sonucu bulun.
√(49 / 9) = √49 / √9 = 7 / 3
Yanlış: Büyük sayıları çarpmaya veya bölmeye kalkışmak, sonra kareköklerini almaya çalışmak. Bu, çok büyük sayılarla çalışmaya ve hata yapmaya neden olur.
Doğru: Her zaman birleştirip önce sadeleştirme yaparak, işlemi basitleştirmenin yollarını arayın.
---